Warmtepomp: elektrisch verwarmen

Een warm huis zónder aardgas: dat kan duurzaam met een warmtepomp. Met deze elektrische verwarming wordt jouw klimaatimpact meteen een flink stuk kleiner. En als je nú een warmtepomp koopt, kun je subsidie krijgen. Check welke warmtepomp voor jouw huis geschikt is.

Er zijn 3 soorten warmtepompen:

•  Een volledig elektrische warmtepomp zorgt voor verwarming van je huis en al je warme water in de badkamer en keuken. Als je ook elektrisch gaat koken, woon je zonder aardgas. Deze warmtepomp wordt ook wel combi, volledig of all-electric genoemd.
•  Een hybride warmtepomp werkt samen met je cv-ketel. Hij zorgt op de meeste dagen voor de warmte in huis, de cv-ketel springt alleen bij als het erg koud is en zorgt voor je warme water in de badkamer en keuken. Het is een makkelijke tussenstap naar wonen zonder aardgas.
• Een ventilatiewarmtepomp is een kleine warmtepomp die warmte uit de ventilatielucht haalt.

Hybride warmtepomp

Je huis duurzaam verwarmen met minder aardgas: dat kan met een hybride warmtepomp. Hij werkt samen met je cv-ketel op gas en is een goede tussenstap naar een vol-elektrisch huis. Je CO2-uitstoot voor verwarming en warm water daalt met zo’n 35 procent. Nog 2 pluspunten: je kunt nu subsidie krijgen voor de warmtepomp én je energierekening gaat omlaag!

De hybride warmtepomp werkt op stroom. Je koppelt hem aan je cv-ketel. De warmtepomp zorgt voor een groot deel van de warmte in huis. De cv-ketel springt bij als het buiten heel koud is en zorgt voor je warme water in de badkamer en keuken. Je kunt de warmtepomp aansluiten op je huidige cv-ketel of op een nieuwe ketel. Heeft jouw huis overal iets van isolatie (in dak, gevel én vloer) en dubbel glas? Dan kun jij meteen aan de hybride warmtepomp!

Andere soorten warmtepomp zijn: een volledige warmtepomp en een ventilatiewarmtepomp.

Hybride kan al in een matig geïsoleerd huis

Voor een hybride warmtepomp moet je huis matig geïsoleerd zijn. Je hebt bijvoorbeeld gewoon dubbel glas, spouwmuurisolatie en matige vloer- en dakisolatie (van 5-7 centimeter). Betere isolatie is natuurlijk geen probleem: ook dan heeft een hybride warmtepomp zin. Is je huis goed tot zeer goed geïsoleerd, dan kun je ook een volledige warmtepomp overwegen.

Niet zinvol in slecht geïsoleerd huis

Een hybride warmtepomp is niet zinvol in een slecht geïsoleerd huis. Denk bijvoorbeeld aan een woning met alleen matige dakisolatie en dubbel glas (geen HR++), maar zonder spouwmuurisolatie en zonder vloerisolatie. In zo’n huis zal de warmtepomp minder vaak draaien: de cv-ketel op gas is vaak nodig om het huis voldoende warm te krijgen. Je kunt het geld voor de hybride warmtepomp dan beter besteden aan het isoleren van je spouwmuur en de vloer, dat levert je meer voordeel in CO2 en geld op. Daarna (of tegelijkertijd) kun je natuurlijk ook die hybride warmtepomp nemen.

Hybride kan vaak met bestaande radiatoren

Een warmtepomp verwarmt het water in je radiatoren tot 45 à 55 graden, een cv-ketel staat meestal afgesteld op 60 tot 80 graden. Een warmtepomp werkt dus met een lagere temperatuur. De vraag is of je bestaande radiatoren hiervoor geschikt zijn.

In oudere huizen is dat vaak het geval. Daar hebben de radiatoren een grote capaciteit, omdat de verwarming is ontworpen voor een huis zonder isolatie.

Efficiënter met vloerverwarming of speciale radiatoren

Een hybride warmtepomp is wel het meest efficiënt met vloerverwarming of speciale lage temperatuur-radiatoren: die hebben een groter oppervlak waardoor ze de warmte beter afgeven. Je kunt beginnen met nieuwe radiatoren in de ruimtes die je het meest verwarmt (woonkamer, keuken, badkamer): dit kost je zo'n € 2.500.

Hoe zit het met geluid?

De ventilator van de buitenunit van een hybride warmtepomp maakt geluid als hij draait. Dat is alleen als je de verwarming aanhebt, dus in de late herfst, winter en het vroege voorjaar. Dan heb je de ramen meestal dicht en hoor je de ventilator sowieso minder goed. ’s Nachts zul je de ventilator niet of nauwelijks horen, omdat je verwarming dan laag staat (15 graden) en de warmtepomp niet draait. In de praktijk zal je er dus niet al te veel van merken.

Toch is het slim om na te denken over waar je de buitenunit neerzet.

Volledige warmtepomp

Helemaal van het aardgas af: dat kan met een volledig elektrische warmtepomp. Hij doet alles wat je cv-ketel ook doet: je huis verwarmen én warm water leveren. Maar dan duurzamer, je CO2- uitstoot voor verwarming daalt met wel 50 tot 60 procent. Zo kun je jouw huis heel klimaatbewust all electric maken.

Een volledige warmtepomp werkt op stroom. Hij haalt warmte uit de lucht, bodem of het grondwater en maakt daar een bruikbare temperatuur van. De warmtepomp heeft een voorraadvat voor warm water en is daarom ongeveer zo groot als een hoge koelkast. Hij is geschikt als jouw huis goed geïsoleerd is. Je combineert hem met vloer- of wandverwarming of speciale radiatoren die op lage temperatuur werken (lage temperatuur-verwarming).

Goede isolatie als voorwaarde

Je huis is alleen geschikt voor een volledige warmtepomp als het goed tot zeer goed is geïsoleerd. Dat wil zeggen: je hebt goede dak- en vloerisolatie, een gevulde spouwmuur en HR++ glas. Dat komt omdat warmtepompen werken met een verwarmingstemperatuur van maximaal 45 tot 55 graden, waar een cv-ketel water van 60 tot 80 graden levert. Een slecht of matig geïsoleerd huis wordt met zo’n lage temperatuur niet warm genoeg.

Huizen gebouwd vanaf 1992 zijn goed geïsoleerd, vanaf 2000 steeds beter en vanaf 2009 zeer goed. In zo’n huis kun je zonder veel aanpassingen overstappen op een warmtepomp. Check wel of jouw huis al HR++ glas heeft, dit was tot 2000 nog niet standaard. Heb je gewoon dubbel glas (dus niet HR++), dan moet je dit in elk geval in de ruimtes die je verwarmt (woonkamer, keuken, badkamer) eerst vervangen door HR++.

Is jouw huis gebouwd vóór 1992, dan hangt het ervan af wat er na de bouw verbeterd is aan de isolatie. Is de isolatie inmiddels goed, dan kun je aan de all-electric warmtepomp.

Prijs en subsidie volledige warmtepomp

Er zijn 2 soorten volledige warmtepompen. De ene heeft lucht als warmtebron, de andere haalt warmte uit de bodem (of het grondwater).

Volledige warmtepomp

Prijs (inclusief btw en installatie)*

Subsidie

Bron lucht 3 tot 12 kW

€ 6.500 tot € 14.000

€ 1.300 tot € 2.500

Bron bodem 4 tot 16 kW

€ 8.500 tot € 19.500

€ 2.500 tot € 3.400

*In de hoogste prijs zit ook het aanleggen van een zwaardere stroomaansluiting en aanpassen van de groepenkast.

Extra kosten lage temperatuur-verwarming (LTV)

Een volledige warmtepomp werkt met lagere temperaturen (35 tot 55 graden) dan je cv-ketel (60 tot 80 graden). Je hebt daarom vloerverwarming nodig, of speciale lage temperatuur radiatoren, in ieder geval in woonkamer, keuken en badkamer. Daarvoor betaal je zo'n € 2.500 extra..

Een zwaardere stroomaansluiting nodig

Een volledige warmtepomp kan op koude winterdagen veel stroom gebruiken. Daarvoor heb je een zware aansluiting op het elektriciteitsnet nodig. Normaal heb je een aansluiting van 1x35 Ampère, die moet je verzwaren naar 3x25 Ampère. Dit kost eenmalig ongeveer € 200. Daarnaast moet je je groepenkast laten uitbreiden en aparte groepen laten aanleggen voor de warmtepomp (en eventueel een inductiekookplaat). Het bedrag dat je jaarlijks aan het energiebedrijf betaalt (vastrecht) blijft bij 3x25 Ampère gelijk.

Samen één warmtepomp voor de buurt kan goedkoper zijn

In plaats van ieder zijn eigen warmtepomp is het ook mogelijk om een collectieve (gezamenlijke) warmtepomp te nemen voor een blok huizen of buurt. Dat kan één grote warmtepomp zijn die de warmte maakt, die dan via buizen naar de woningen gaat. Of er is alleen een gemeenschappelijke bron in de bodem, en ieder huis heeft een eigen warmtepomp die daarop is aangesloten. Het hangt van de situatie af of een collectieve warmtepomp voordeliger is.

Lagere energierekening en minder CO2

In de tabel zetten we naast elkaar wat je in een goed geïsoleerd huis verbruikt met een hr-ketel en een warmtepomp.

Energieverbruik per jaar (kWh of m3)

Kosten energieverbruik per jaar

Je bespaart elk jaar

Je CO2-uitstoot is per jaar

hr-ketel

1.050 m3 gas

€ 670 (+ € 195 voor je gasaansluiting

-

2.000 kilo

Warmtepomp lucht

2.550 kWh

€ 510

€ 160 (+ € 195 omdat je gasaansluiting weg kan)

1.050 kilo

Warmtepomp bodem

1.850 kWh

€ 370

€ 300 (+ € 195 omdat je gasaansluiting weg kan)

750 kilo

 

*Berekend met een gasprijs van 63 cent per m3 en een stroomprijs van 20 cent per kWh (prijspeil 2018).

Kies je lucht of bodem als bron?

De aanleg van een warmtepomp op lucht is minder ingrijpend en goedkoper dan van een bodem-warmtepomp. Voor een bodem-warmtepomp betaal je zo’n € 5.000 euro meer. Bovendien moet je een tuin hebben waar in de bodem geboord kan worden. Dat kan rommel geven.

Een warmtepomp met bodembron heeft ook voordelen:

Hij verbruikt minder energie, je bespaart dus meer dan met de buitenlucht als bron. Reden: als het buiten heel koud is, blijft de temperatuur van de bodembron bijna gelijk.
Een bodembron zie je niet en hoor je niet.
Met een bodembron kun je in de zomer je huis op een energiezuinige manier koelen.
Een bodembron gaat langer mee dan een buitenunit voor een lucht warmtepomp.
Goed om te weten

Een volledige warmtepomp is net zo groot als een hoge koelkast, dat komt vooral door het grote voorraadvat voor warm water. Er zijn modellen die je buiten tegen de muur kunt zetten, zodat je binnen geen ruimte verliest. Je verliest dan wel iets meer warmte.

De buitenunit van een warmtepomp op buitenlucht maakt geluid. Je kunt overlast voorkomen door hem op een slimme plek neer te zetten en er een kast omheen te plaatsen. Kijk voor tips op Warmtepompen.

Lage temperatuur-verwarming is comfortabel maar werkt trager dan gewone verwarming: je huis warmt minder snel op. Daarom is het verstandig om ’s nachts en als je weg bent de thermostaat maar 1 of 2 graden lager te zetten (op 17 of 18 graden). Dit kost weinig energie: doordat je huis goed geïsoleerd is, houdt het de warmte goed vast. Lees verder op lage temperatuurverwarming.

Houd in de gaten hoeveel stroom de warmtepomp verbruikt en of dit overeenkomst met de inschatting. Dit kun je makkelijk doen met een simpele meetstekker tussen het stopcontact en de warmtepomp, of met een energieverbruiksmanager met een tussenstekker.

In sommige gemeenten zijn er plannen om hele woonwijken van het aardgas af te koppelen. In een deel van die wijken komt er misschien een duurzaam warmtenet in plaats van een ‘all-electric’ oplossing met warmtepompen. Vraag je gemeente welke plannen er voor jouw wijk zijn, en op welke termijn. Het is zonde om nu een warmtepomp te kopen als je over een aantal jaar op een warmtenet wordt aangesloten.